Tragovima Đurđa Brankovića (FOTO)

Tragovima Đurđa Brankovića (FOTO)

13.10.2017 01:05, Novosti

Tragovima Đurđa Brankovića (FOTO) BANAT nije, kako se obično smatra, samo monotona ravnica koja može cela da se sagleda kad se stane na ludaje već velika živopisna oblast koja se prostire na teritoriji Srbije, Rumunije i Mađarske. Javnosti Srbije je rumunski Banat slabo poznat iako su Srbi nekada ovde bili veoma brojni. Srpska zajednica se izuzetno uvećala u vreme despota Brankovića, kad su Srbi pridošli iz okupirane otadžbine postali graničari Zapada. Njihovi malobrojni potomci uporno čuvaju baštinu predaka, među kojima je jedan od najstarijih i najuglednijih spomenika, Manastir Svetog Đorđa podignut 1319. na temeljima starije crkve iz 9. veka. Po njoj je ime dobilo i manastirsko selo Senđurađ ili Šenđurc, koje se nalazi na samo 165 kilometara udaljenosti od Beograda i 38,5 kilometara od Vršca. Graničarska naseobina i bogomolja često su stradale u ratovima s Osmanlijama, o čemu svedoči ktitorska ploča despota Jovana Brankovića koji je obnovio manastir iz pepela 1485. godine. Od tada je on još tri puta goreo do kraja 18. veka, kada je dobila današnji izgled. Sve vreme je uspeo da sačuva svetinje donesene posle Kosovskog boja iz Srbije, delove moštiju Svetog Đorđa i veriga u koje je bio okovan. O njima danas brinu igumanija mati Evgenija i sveštenik otac Nikon, koji se raduju gostima iz Srbije. Na putu ka Karansebešu, gradiću gde se jedno vreme nalazilo sedište srpskih graničara i episkopije vredno je svratiti do starog rudarskog sela Okno de fier, u podnožju Banatskog pobrđa. Selu je svetsku slavu doneo spektakularni Muzej estetske mineralogije koji je u svojoj kući napravio nekadašnji rudarski tehničar Konstantin Gruesku. Vitalni 95-godišnjak i danas dočekuje posetioce koji ostaju zapanjeni pred šarenilom boja i oblika više od 250 minerala i fosila Banatskog pobrđa, uključujući četiri kupe poludragog ametista visoke od jedan i po do dva metara. Poseta je besplatna, ali ako ostavite sitninu kao prilog domaćin uzvraća kristalčićima za koje tvrdi da štite od negativnih zračenja.

Konstantin Gruesku (95), kustos muzeja minerala Put ka Karansebešu, glavnom gradu banatske oblasti Karaš Severin, prolazi kroz Rešicu gde su se nalazile topionice i radionice u kojima su napravljene prve lokomotive jugoistočne Evrope. Veliki broj garavih starina izložen je u parku gde možete da se odmorite i iskoristite vaj-faj.

Krst na vrhu Muntele Mik Na 220 kilometara od Beograda je Karansebeš, gradić sa oko 30.000 stanovnika, čiji se ulaz prepoznaje po velikom parku skulptura. U centru varoši pored kitnjastih habzburških zgrada iznenađuje veliki broj crkava čiji se zvonici i kupole nadmeću u visini. One su uspomena na vreme vojne granice, pred čije je gašenje zavladala prava trka u crkvenom graditeljstvu. Svaka od graničarskih nacija je želela da ima svoj hram, a u nadmetanje se uključila Katolička crkva koja je pokušavala da pounijati pretežno pravoslavno stanovništvo.

Srpski manastir Svetog Đorđa iz XIV veka Na meti su pre svega bila brojna srpska zajednica, jer je do 18. veka važila izreka da će se onaj ko krene zapadno od Karansebeša stalno nalaziti među Srbima. Na obronke Karpata koje su nekad čuvali srpski graničari danas idu brojni turisti iz cele Evrope koji skijaju i planinare, a odsedaju u brojnim prenoćištima Karansebeša ili u planinskim kućama.Šetačka staza na Karpatima Na točkovima pod oblake NA 30 kilometara udaljenosti od Karansebeša asfalt vodi skoro na 1.800 metara nadmorske visine vrha Muntele Mik gde se nalaze skijaški centar i žičare. Naspram njega je vrh Carku sa uređenim stazama za treking i ekstremnu vožnju. Turisti poslednje dane pre snežnih vejavica koriste za kampovanje, šetnje, planinarenje i sakupljanje gljiva, a vozači -zavisnici od adrenalina džipovima, kvadovima i kros-motorima džombastom stazom napravljenom za njih penju se do vrha Carku na 2190. metara nadmorske visine.